Globalize Sustainability – CSE

OAKLAND, CA — The vast majority of multinational companies are pushing ahead with developing and implementing carbon management strategies despite a steep global recession that sent financial markets into a tailspin and took a toll on corporate balance sheets, a new report has found.

Yet company progress is often a reflection of regionality, with North American companies lagging their Australian and European counterparts in assessing their carbon footprints and devising ways to reduce them, according to the “Carbon Management and Offsetting Trends Survey Report 2009,” a study from EcoSecurities, ClimateBiz and Baker & McKenzie LLP.

Based on responses by more than 300 global companies, the report offers a snapshot of global corporate attitudes toward the voluntary carbon market and the role of carbon offsets within larger carbon management strategies. It follows the inaugural “Carbon Offsetting Trends Survey 2008,” which was among the first to probe the buyer’s perspective of the voluntary carbon market.

An average of 60 percent of companies in this year’s survey have taken stock of their greenhouse gas inventories, with more than three-quarters (76 percent) devising or executing carbon management strategies, which also include energy efficiency, waste reduction and recycling initiatives. Carbon offsets play a key role in these plans, with more than two-thirds reporting they have already bought offsets in the past, or expressed their intention of doing so before 2012.

Nearly 70 percent of all companies reported a positive view of carbon offsets, the purchases of which are motivated by the environmental benefits they offer (91 percent), in addition to carbon neutrality and marketing reasons (89 percent) and fulfilling their CSR commitments (79 percent).

By and large, buyers gravitate toward renewable energy projects, including solar (92 percent) and wind (86 percent). The most desirable region for projects tended to be those located in the U.S., likely a reflection of the respondents’ origins: Fifty-six percent of those in the survey hail from North America.

Published September 21, 2009

Η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος έχει οδηγήσει τις επιχειρήσεις στην ανεύρεση τρόπων διαχείρισης των αερίων του θερμοκηπίου που εκλύουν είτε μέσω της λειτουργίας τους είτε μέσω των προϊόντων τους. Η δημιουργία προϊόντων φιλικών προς το περιβάλλον αποδεικνύει ότι οι επιχειρήσεις δρουν με γνώμονα την περιβαλλοντική και κοινωνική υπευθυνότητα. Η ανάδειξη μιας επιχείρησης σε κοινωνικά υπεύθυνη φαίνεται να επιβραβεύεται από το καταναλωτικό κοινό, το οποίο τους δείχνει την προτίμηση του, όπως και αποτυπώνεται από πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Επικοινωνίας. Από τα αποτελέσματα της έρευνας το 52,2% των ερωτηθέντων είναι διατεθειμένοι να ανταμείψουν μια υπεύθυνη εταιρία ή το έχουν ήδη πράξει.

Η μέτρηση και η διαχείριση των εκπομπών ρύπων από τις επιχειρήσεις αποτελεί για τις ίδιες τις εταιρίες ένα από τα κύρια και ύψιστης σημασίας θέματα που αντιμετωπίζουν αναφορικά με την εταιρική τους υπευθυνότητα. Η καταμέτρηση των εκπομπών που εκλύονται από τη λειτουργία μιας επιχείρησης αποτελεί μέρος μιας Ολοκληρωμένης Εταιρικής Στρατηγικής για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου. Στα πλαίσια αυτής της στρατηγικής, δίνεται η δυνατότητα μείωσης των εκπομπών αυτών, διαδικασία η οποία μπορεί να αποφέρει ακόμη και σημαντική μείωση του λειτουργικού κόστους. Σε διεθνές επίπεδο, εμφανίζεται η τάση δημιουργίας ετήσιων απολογισμών για την αναφορά των εκπομπών που εκλύονται από τις επιχειρήσεις και τους τρόπους διαχείρισής τους. Στη σύνταξη αυτών των απολογισμών, η χάραξη και η εφαρμογή Ολοκληρωμένης Στρατηγικής Μείωσης εκπομπών ρύπων αποτελεί κύριο «συστατικό» των απολογισμών αυτών και βοηθά στη καταγραφή και αποτύπωση των εκπομπών.

Ένα πρώτο και καθοριστικό βήμα για τις επιχειρήσεις για να αναδείξουν την περιβαλλοντική τους υπευθυνότητα είναι η μέτρηση των εκπομπών ρύπων που εκλύονται κατά τη παραγωγή ενός εκ των προϊόντων τους, με σκοπό να δημιουργήσουν ένα «πράσινο» προϊόν. Ένα προϊόν, το οποίο κατά τη διαδικασία της παραγωγής του έχουν μετρηθεί όλες οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στη συνέχεια έχουν αντισταθμιστεί, επενδύοντας σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που μειώνουν τις παγκόσμιες εκπομπές ρύπων σε σημαντικό βαθμό. Αυτού του είδους τα προϊόντα έχουν ήδη ξεκινήσει την κυκλοφορία τους στη διεθνή αγορά, κατακτώντας σημαντικό της μερίδιο. Στην Ελλάδα σε αυτή την πρωτοποριακή ιδέα προχώρησε η εταιρία ΓΑΙΑ, δημιουργώντας το πρώτο κλιματικά ουδέτερο προϊόν, σε εθνικό επίπεδο. Πρόκειται για το ελαιόλαδο της, το οποίο αποτελεί και το πρώτο κλιματικά ουδέτερο ελαιόλαδο στον κόσμο.

Τέτοιες πρωτοβουλίες και η εφαρμογή πρωτοποριακών ιδεών, με στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αποτελούν κινητήριος δύναμη για την ωρίμανση του ελληνικού επιχειρηματικού χώρου σε περιβαλλοντικά θέματα.

Η κλιματική αλλαγή είναι ένα φαινόμενο που αποτελεί μέρος των περισσότερων συζητήσεων σχετικά με τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από καινούργιες έννοιες που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή. Όροι όπως «κλιματικά ουδέτερο» και «αντιστάθμιση αερίων του θερμοκηπίου» προκαλούν μεγάλη  σύγχυση σε καταναλωτές και επιχειρηματίες, ακόμη και λανθασμένη αντίληψη της πραγματικής τους έννοιας. Αντίθετα, αυτοί οι όροι αποτελούν έναν αποτελεσματικό και επιστημονικά φερέγγυο τρόπο αποτύπωσης του μεριδίου ευθύνης που κατέχει ο κάθε ένας στο φαινόμενο της Κλιματικής Αλλαγής.

Για να χαρακτηρισθούν κάποια προϊόντα ή οργανισμοί «κλιματικά ουδέτεροι», σε πρώτο στάδιο ακολουθείται μια διεθνώς αναγνωρισμένη μέθοδος υπολογισμού των εκπομπών ρύπων που εκλύονται κατά την παραγωγή ενός προϊόντος ή κατά τη λειτουργία ενός οργανισμού, αποδίδοντας το οικολογικό τους αποτύπωμα. Στις μετρήσεις του ανθρακικού αποτυπώματος συμπεριλαμβάνεται κάθε λειτουργία που εκπέμπει ρύπους στην ατμόσφαιρα. Στην περίπτωση ενός προϊόντος υπολογίζονται οι ρύποι που εκπέμπονται καθ’ όλο τον κύκλο ζωής του, από την παραγωγική του διαδικασία έως τη συσκευασία του και τον τρόπο διαχείρισης των αποβλήτων του. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται βάσει εξειδικευμένων εργαλείων που έχουν δημιουργηθεί με γνώμονα το Πρωτόκολλο Greenhouse Gas, που αποτελεί μέρος του Πρωτόκολλου του Κιότο.

Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας των μετρήσεων ακολουθείται το δεύτερο στάδιο της διασφάλισής τους (Verification) και στη συνέχεια της αντιστάθμισής τους. Η αντιστάθμιση εκπομπών ή αντιστάθμιση άνθρακα γίνεται από κάποιο αναγνωρισμένο οργανισμό, μέσω της χρηματοδότησης-επένδυσης σε έργα προστασίας του κλίματος, ενός χρηματικού ποσού το οποίο αντιστοιχεί στην ποσότητα των εκπεμπόμενων ρύπων που παράγονται από αυτό το πρόσωπο, εταιρεία ή οργανισμό. Τα έργα αυτά είναι συνήθως έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (όπως αιολικά πάρκα, φωτοβολταϊκά κ.ά.) και/ή έργα εφαρμογής ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών, τα οποία αντικαθιστούν ή μειώνουν τη ρυπογόνο ενέργεια που παράγεται από την καύση ορυκτών καυσίμων (όπως πετρέλαιο, λιγνίτης, λιθάνθρακας κ.ά.). Προκειμένου αυτά τα έργα αντιστάθμισης να χαρακτηρίζονται από αξιοπιστία, οφείλουν να πληρούν τις αυστηρές προδιαγραφές του Gold Standard, ή να ακολουθούν τις αρχές του Clean Development Mechanism του Πρωτόκολλου του Κιότο.

Η συνολική πιστοποίηση, που περιλαμβάνει τη διασφάλιση των εκπομπών ρύπων και την αντιστάθμισή τους, εκδίδεται από διεθνώς αναγνωρισμένους μη-κερδοσκοπικούς οργανισμούς, οι οποίοι παρέχουν υπηρεσίες  αντιστάθμισης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, επενδύοντας σε έργα εξοικονόμησης  ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), με σκοπό την επισφράγιση της ορθής ακολουθίας των παραπάνω διαδικασιών. Ένας από αυτούς τους φορείς είναι ο Ελβετικός οργανισμός myclimate που έχει υλοποιήσει σημαντικές πιστοποιήσεις στην χώρα μας.

Μιλώντας περί περιβάλλοντος, δεν εννοούμε μόνο το φυσικό περιβάλλον αλλά και το ανθρωπογενές που ουσιαστικά συνιστά την κοινωνία που περιβάλλει κάθε φυσικό πρόσωπο όπως και κάθε επιχειρηματικό οργανισμό. Οι διεθνής τάσεις έχουν στραφεί προς την εφαρμογή δράσεων, από την πλευρά του επιχειρηματικού χώρου, που σκοπό έχουν να συμβάλλουν μέσω των προϊόντων/ υπηρεσιών τους στην επίλυση ενός κοινωνικού προβλήματος. Τη σημαντικότητα των δράσεων αυτών ενισχύουν επιστημονικές έρευνες που διεξάγονται με αντικείμενο το Social Cause-related Marketing, όπως και η έρευνα που διεξήχθει για το ελληνικό καταναλωτικό κοινό από το Εργαστήριο Μάρκετινγκ (Athens Laboratory of Research in Marketing-ALARM) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με το Κέντρο Αειφορίας (CSE). Σύμφωνα με την έρευνα, αποδεικνύουν ότι οι επιχειρήσεις δεν έχουν πείσει για τις αγνές τους προθέσεις ως προς τη χρήση του αν και η πλειοψηφία των ερωτηθέντων (94,4%) πιστεύουν ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να επιδιώκουν να συνεισφέρουν σε ‘καλούς’ σκοπούς δίδοντας μέρος των εσόδων από την πώληση των προϊόντων τους. Προκειμένου, λοιπόν, μια στρατηγική κοινωνικού μάρκετινγκ να χαρακτηρισθεί επιτυχημένη θα πρέπει να αποτελεί μέρος μιας μακροχρόνιας, συνολικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης που να λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα όλων των ενδιαφερόμενων μερών, όπως είναι και το αγοραστικό κοινό που η ενημέρωσή του για τα αποτελέσματα τέτοιων ενεργειών κρίνεται επιβεβλημένη.

Όλο και περισσότερες εταιρίες αναζητούν νέες ευκαιρίες για οικονομική ανάπτυξη. Τον περασμένο μήνα, 52 επιχειρήσεις παγκόσμιας κλίμακας ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου στο Ετήσιο Οικονομικού Φόρουμ που πραγματοποιήθηκε στο Νταβός και σε συνεργασία με 34 ειδικούς επιστήμονες και οργανισμούς καλούνται να αναπτύξουν ένα άνευ προηγουμένου πρόγραμμα για οικονομική ευημερία. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι να αναγνωρίσει ποιο είναι οι τρόποι για άμεση ανάπτυξη περισσότερων «πράσινων» θέσεων εργασίας και να εκτρέψει την οικονομική ανάπτυξη προς την αειφορία, σχεδιάζοντας ένα πλάνο χαμηλών εκπομπών ρύπων. Η δημιουργία έργων και η χάραξη σχετικών πολιτικών αναφέρεται σε παγκόσμια κλίμακα με έτος έναρξης το 2010. Η συνεργασία οργανισμών, όπως είναι το Παγκόσμιο Επιχειρηματικό Συμβούλιο για την Αειφόρο Ανάπτυξη, το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών, το Ίδρυμα Ηνωμένων Εθνών και άλλοι, αποτελεί το κλειδί για την ανάπτυξη πρακτικών ιδεών για την προαγωγή της «πράσινης» τεχνολογίας και τη γρήγορη επένδυση των αναπτυσσόμενων χωρών.

Σε απάντηση της παραπάνω πρωτοβουλίας για ανάπτυξη «πράσινης» οικονομίας, έρχεται μια πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη από τον Αμερικάνικο Σύνδεσμο Marketing και την Fleishman-Hillard, Inc, σύμφωνα με την οποία τόσο οι πελάτες όσο και το υπάρχον οικονομικό περιβάλλον, οδηγούν τις εταιρίες σε όλο και περισσότερες δεσμεύσεις σχετικά με την αειφόρο ανάπτυξη. Τα ευρήματα και τα συμπεράσματα αυτής της έρευνας συνοψίζονται στα εξής:

• Το 53% των υπευθύνων marketing & επικοινωνίας των εταιριών που συμμετείχαν ορίζουν την αειφορία ως την μόνη λύση για ισορροπία μεταξύ των οικονομικών, ανθρώπινων και φυσικών πόρων για μακροπρόθεσμο όφελος τόσο της ίδιας της εταιρίας όσο και της κοινωνίας.
• Η επικοινωνία αειφορικών δράσεων έχει περισσότερο ως αποδέκτες τους εργαζόμενους (σε ποσοστό 82%) και τους πελάτες (σε ποσοστό 74%) παρά τους επενδυτές (σε ποσοστό 52%).
• Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη διοικητικών πολιτικών, σε ποσοστό 63%, θεωρούνται ως τα μέσα για να επιταχυνθεί η υιοθέτηση προγραμμάτων αειφορικού χαρακτήρα.
• Ακόμη και τα πιο δημοφιλή περιβαλλοντικά προγράμματα, όπως είναι η ανακύκλωση και η μείωση ηλεκτρικής ενέργειας, εφαρμόζονται από μα μειονότητα των επιχειρήσεων, σε ποσοστά 36% και 20% αντίστοιχα.

Η οικονομική κρίση, που με γοργούς ρυθμούς εμφανίζεται σε όλες τις οικονομικές αγορές του κόσμου, εισβάλει και στην αγορά της Ελλάδας. Σε καιρούς οικονομικής ύφεσης, η ανάπτυξη και η εφαρμογή της πράσινης επιχειρηματικότητας φαντάζουν αναγκαίες. Η πράσινη επιχειρηματικότητα αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία ανακαλύπτονται, εκτιμούνται και αξιοποιούνται οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην αγορά σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος. Οι ευκαιρίες αυτές εμφανίζονται κυρίως από την αποτυχία των υπαρχόντων συνθηκών που επικρατούν στην αγορά. Η πράσινη επιχειρηματικότητα και οι ενέργειες που την υποστηρίζουν βασίζονται κυρίως στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος ή την ύπαρξη κοινωνικών προβλημάτων, τα οποία εκλαμβάνονται ως κύριες ευκαιρίες στην αγορά.

Αν και λόγω της οικονομικής κρίσης έχουν δημιουργήθει αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της πράσινης επιχειρηματικότητας, διεθνείς προσωπικότητες του οικονομικού και του πολιτικού τομέα υποστηρίζουν θερμά την προώθηση της, η οποία μπορεί να προσφέρει νέες θέσεις εργασίας σε μια νεοσύστατη αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τομέας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που απασχολεί 2,3 εκατομμύρια εργαζομένους, και είναι ένας αναπτυσσόμενος τομέας που έχει να προσφέρει τόσο στην παγκόσμια οικονομία όσο και στην εξασφάλιση της ποιότητας του περιβάλλοντος.

 Οι Αλυσίδες Εφοδιασμού των Επιχειρήσεων και οι Επιπτώσεις τους στην Κλιματική Αλλαγή

Ο μη-κερδοσκοπικός οργανισμός Carbon Disclosure Project (CDP), που ασχολείται με την προώθηση και την ανάπτυξη του διαλόγου ανάμεσα σε εταιρίες και τα εμπλεκόμενα μέρη αναφορικά με την κλιματική αλλαγή, δημοσίευσε μια έκθεση για το ρόλο των αλυσίδων εφοδιασμού στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Στην έρευνα συμμετείχαν 634 προμηθευτές μεγάλων επιχειρήσεων παγκόσμιας κλίμακας και είναι η πρώτη παγκόσμια έκθεση που κάνει αναφορά για τους κινδύνους που κρύβει η κλιματική αλλαγή για τις ίδιες τις εταιρίες. Η σημαντικότητα της έκθεσης αυτής πηγάζει από το γεγονός ότι για το 40-60% των συνολικών αερίων του θερμοκηπίου που εκπέμπονται από μια επιχείρηση ευθύνεται η αλυσίδα εφοδιασμού της. Από την έρευνα που προηγήθηκε, προέκυψε ότι από τους 634 προμηθευτές, μόλις το 58% αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο που μορεί να επέλθει στην εταιρία τους από το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Το ένα τρίτο των προμηθευτών δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη κάποιου κινδύνου από το φαινόμενο, ποσοστό που μπορεί να αποκαλύψει την έλλειψη κατανόησης για τη σοβαρότητα της κλιματικής αλλαγής και τις επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει στην ίδια την εταιρία.

 Επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται σε παγκόσμια κλίμακα, έχουν αντιληφθεί το ρόλο τους τόσο στην αγορά όσο και την κοινωνία και έχουν ενσωματώσει στην λειτουργία τους στρατηγική για την επιλογή κατάλληλων προμηθευτών, με σκοπό να διασφαλίσουν μια αειφόρο αλυσίδα προμηθευτών. Επιλέγονται προμηθευτές που υπολογίζουν και δημοσιεύουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα όπως και κάθε στρατηγική που εφαρμόζουν για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Η ανακύκλωση στην Ελλάδα αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, γεγονός που αποδεικνύεται από τις αυξανόμενες ποσότητες υλικών που ανακυκλώνονται στους μπλε κάδους. Οι 68.000 τόνοι υλικών που ανακυκλώθηκαν το 2007, σχεδόν διπλασιάστηκαν κατά το 2008 και έφτασαν τους 117.000 τόνους – αισιόδοξα στοιχεία για την συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία της ανακύκλωσης. Το υπουργείο Περιβάλλοντος ενισχύει την προσπάθεια των πολιτών, αφού δεσμεύεται να προμηθεύσει τους δήμους με ακόμη 5.500 μπλε κάδους, στοχεύοντας στην εναρμόνιση της Ελλάδας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ανακύκλωσης που ανέρχεται στο 33% (υφιστάμενη ανακύκλωση στο 25%). Αν και οι Έλληνες ξεκίνησαν να ανταποκρίνονται στην ανάγκη για μείωση των απορριμμάτων και αύξηση των ανακυκλώσιμων υλικών, δεν γνωρίζουν πως θα μπορούσαν να ανακυκλώνουν σωστά.

Ο καλός ανακυκλωτής:

1. Αδειάζει τις συσκευασίες από τροφές και υγρά και τις ξεπλένει από υπολείμματα τροφών ή λαδιών
2. Σκίζει/ τσακίζει τις χάρτινες συσκευασίες για να μην πιάνουν χώρο
3. Συμπιέζει τα πλαστικά μπουκάλια για εξοικονόμηση χώρου
4. Πετάει στους μπλε κάδους μόνο υλικά που ανακυκλώνονται και από αυτά μόνο χαρτί, αλουμινένιες, γυάλινες, πλαστικές και ξύλινες συσκευασίες, συσκευασίες τετραπάκ ακόμη και CD/ DVD
5. Δεν πετάει στους μπλε κάδους αποτσίγαρα, χρησιμοποιημένες χαρτοπετσέτες και βιοδιασπώμενες σακούλες, καθώς θεωρούνται συμβατικά σκουπίδια

Ένα βήμα πέρα από την ανακύκλωση

Στη Μεγάλη Βρετανία, στη προσπάθεια να μειώσουν τα υλικά που καταλήγουν στο περιβάλλον, έχει ξεκινήσει μια πρωτοβουλία για την ανακύκλωση των επίπλων. Ένας οργανισμός έχει αναλάβει τη συλλογή επίπλων που δεν είναι πλέον χρήσιμα στους ιδιοκτήτες τους τα επισκευάζουν, τα μεταποιούν και είτε τα πουλούν σε χαμηλότερες τιμές είτε τα προμηθεύουν σε οργανισμούς που τα έχουν ανάγκη. Πέρα, λοιπόν από τη συμβολή στη διατήρηση του περιβάλλοντος, η πρωτοβουλία αυτή εμπεριέχει και κοινωνικού χαρακτήρα συμβολή καθώς δημιουργεί αξιόλογο αριθμό νέων θέσεων εργασίας και προσφέρει σε όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αποκτήσουν καινούργια έπιπλα. Σε αυτή τη πρωτοποριακή διαδικασία συμμετέχουν και μεγάλες εταιρίες που θέλουν να ανανεώσουν την επίπλωση των γραφείων τους, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να συνεισφέρουν στην κοινωνία.